Banner Beheercommissie Natuur LSO - Vilda / Yves Adams - Groot Rietveld

Nieuw Arenbergpolder

Informatie

Status:

Habitat

Compensatiedossier

Bestemming: natuurkerngebied

Streefbeeld: Weidevogelgebied

Oppervlakte: 48 hectare

Praktisch

Ligging:

Langgerekte strook in het noordelijke gedeelte van de Nieuw Arenbergpolder, ten zuiden van de Prosperpolder.

Toegankelijkheid:

Beheerder:  

Trekker: Afdeling Maritieme Toegang

Het gekozen scenario voor de verdere ontwikkeling van de haven voorziet dat het natuurgebied Putten Weiden zal komen te vervallen voor de aanleg van infrastructuurbundels. De waardevolle zilte vegetatie wordt vooraf verplaatst naar afgebakende zones binnen de Nieuw Arenbergpolder. De bodem en het grondwater in deze zones vertonen immers gelijkaardige kenmerken en kunnen mits geschikte inrichting en beheer uitgroeien tot een gelijkwaardig gebied. 

Voorbereiding

Start: januari 2011

In 2011 heeft de AMT een pilootproject opgezet om de verspreidingsmogelijkheden van zilte grassen te onderzoeken. Dit proefproject voorziet in het aanleggen van proefplots in het laaggelegen noorden van Putten West en in een zone binnen het blok ‘Ecologisch Waardevolle Polder’ in de Nieuw Arenbergpolder. Daarbij worden verschillende mogelijkheden (plaggen, spontane ontwikkeling, inzaaien en afzet van hooi van zilte graslanden) uitgetest, vergeleken en intens gemonitord. Het terrein van 1 ha wordt voor 1/3 begraasd door runderen, 1/3 wordt gemaaid en in 1/3 wordt geen beheer gedaan. Het beheer wordt uitgevoerd door landbouwers via gebruiksovereenkomsten weidevogelbeheer. Het talud rond deze zone blijft ook in landbouwgebruik.

Na de zomer 2012 werden zoden getransplanteerd en zaden van zilte vegetatie overgebracht. Het onderzoek loopt op schema, de getransplanteerde zoden kwamen tot bloei en zaadvorming. Waar de zilte kwel aan de oppervlakte kwam, ontwikkelt zich succesvol een zilte vegetatie. Definitieve resultaten worden pas verwacht binnen een drietal jaren. De resultaten van LSO zullen vergeleken worden met een gelijkaardig experiment aan de kust.

Daarnaast werd in 2012 een grondwatermodellering en ecohydrologische potentie-analyse uitgevoerd om te onderzoeken wat de benodigde maaiveldverlaging is ter hoogte van deze gebieden (fase 1 en 2) om te voldoen aan de abiotische randvoorwaarden voor de zilte grassen. Hieruit bleek o.a. dat de aanleg van een mogelijk Saeftinghedok weinig of geen invloed zou hebben op de benodigde inrichting.

In december 2013 startte de Universiteit Gent een studie naar de te verwachten verziltingssnelheid. Ze maakten een nieuw grondwatermodel om de zoet-zoutverdeling en de evolutie ervan in de tijd te kunnen simuleren. Daaruit blijkt dat de verzilting aanzienlijk kan worden versneld door het boren van rijen van kwelbuizen door de veenlaag. Deze studie bevestigt dat en hoe de inrichting kan voldoen aan de biologische randvoorwaarden voor de ontwikkeling van zilte vegetatie. 

In de zomer van 2014 werd het terrein opgemeten en bodemonderzoek uitgevoerd.

Het onteigeningsplan voor Nieuw-Arenbergpolder fase 1 is goedgekeurd op 30 april 2013, samen met de definitieve vaststelling van het GRUP 'Afbakening zeehavengebied Antwerpen'. Eind 2013 schorste de Raad van State dit GRUP, maar de schorsing gold niet voor de geplande natuurgebieden. Het gebied werd intussen grotendeels in der minne verworven. Voor enkele percelen is een gerechtelijke onteigeningsprocedure opgestart.

In 2015 liep de MER-ontheffingsprocedure en het vergunningstraject. De bouwvergunningsaanvraaag werd ingediend op 10 augustus. Er volgde een infomarkt op 22 september en een openbaar onderzoek van 15 september tot 15 oktober 2015.

Het archeologisch vooronderzoek loopt sinds oktober 2015. In 2016 volgt de aanbestedingsprocedure.

Realisatie

Start:

De grondwerken starten naar verwachting eind 2016 tot eind 2017. Het inrichtingsconcept voorziet de aanleg van 'laantjes' in rechte patronen, die herinneren aan de historische rechtlijnige percelering van de polder, en dit op aanbeveling van de erfgoedspecialisten. Historische kreken worden gereconstrueerd in het nieuwe landschap. Over het ganse gebied wordt de bovengrond afgegraven zodat de bodem verschraalt en algemene planten minder kans krijgen ten voordele van zoutminnende planten. 

Een picknickplaats en vlonderpad maken het gebied op termijn beleefbaar voor bezoekers. 

Beheer

Start:

Via veedoorgangen zal het gebied volledig begraasd kunnen worden.

Een goed waterpeilbeheer moet de beste omstandigheden garanderen voor de ontwikkeling van een gevarieerde zilte vegetatie.

Toekomst

In de westelijke zone van de Nieuw Arenbergpolder wordt een fasering ingebouwd in de ruimtelijke afbakening. Deze zone krijgt tot 2028 de bestemming agrarisch gebied en wordt daarna omgezet in natuurgebied. Deze fasering moet toelaten om op basis van bijkomende kennis en ervaring in de andere gebieden de huidige onzekerheid over de benodigde oppervlakte weg te werken.

Monitoring