Banner Beheercommissie Natuur LSO - Vilda / Yves Adams - Groot Rietveld

Blauwborst

Aantalsverloop

natuurdoelen (ev. vork)

duurzame natuurbestemmingen (MMHA)

overige gebieden (haven, tijdelijk,...)

Verspreidingskaart

De Blauwborst is een kleine zangvogel met dezelfde bouw als de Roodborst. Het mannetje heeft een helderblauwe keel en bovenborst met daarin een witte vlek. Onder het blauw heeft hij een brede zwarte en een oranje band. Het wijfje mist die opvallende tekening, ze heeft hier enkel een zwart bandje. Beide geslachten hebben wel de typische oranje staartzijden.

Groep: Broedvogels > habitat: Riet en water 

Bescherming: Bijlage 1: ja - Bijlage 4: nee - Rode lijst:  nee

Natuurdoel: 307  tot  351

Monitoringsresultaten

In 2017 daalde het aantal broedparen weer tot 199. Daarvan zitten er niet minder dan 44 op Prosperpolder Noord. Deze status als bastion voor Blauwborst, met weer 10 territoria meer dan in 2016, hypothekeert een beetje het goed functioneren als gebied voor 'Strand en Plas'. Wellicht zuigt dit gebied ook Blauwborsten uit de buurt aan, wat het eerder lage aantal territoria op het Schor Ouden Doel (23) verklaart. Verder hebben we nog verschillende gebieden met een 15-tal territoria: Ketenisse, Verrebroekse Plassen, Groot RIetveld, Haasop en Steenlandpolder. Met een populatie, schommelend rond of net boven de 200 territoria zitten we nog altijd ver onder de IHD van 300 à 350.

In 2014 stelden we met 198 territoria een licht herstel vast van de Blauwborst. Als we de trends per gebied bekijken leek dit vooral door een flinke stijging in Prosperpolder Noord te komen: van 5 naar 20 territoria. In het aangrenzende Schor Ouden Doel bleven de aantallen immers gelijk zodat hier geen sprake is van een verschuiving.
In 2015 kwamen er nog 10 territoria bij: 208 territoria. Er was een stijging van 6 territoria in zowel Prosperpolder Noord als het Schor Ouden Doel. Door lokale afname werd de totale stijging echter getemperd. Zo daalden de territoria op de Verrebroekse Plassen (met 4), in de polders (met 3) en in de restzones (met 8). Putten Plas haalde in zijn laatste jaar nog 8 territoria.
In 2016 klokten we af op 234 territoria, een bijna evenaring van de recordjaren 2009-2011. Prosperpolder Noord had met 34 het meeste territoria. In 2011, voor de inrichting zat hier dus nog maar 1 territorium ! Voor Blauwborst is dit sowieso een tijdelijk gebied waar na ontpoldering geen broedgelegenheid meer zal zijn het eerste decennium.
Schor Ouden Doel volgde met 29 territoria, na weer een stijging. Voor 2012 waren hier echter meerdere jaren met meer dan 40 territoria, in 2007 zelfs 55. Andere belangrijke gebieden zijn Ketenisse, de Verrebroekse Plassen, de Steenlandpolder, het Groot Rietveld en de Midas. Zij halen allemaal meer dan 10 territoria.
Met een populatie, schommelend rond of net boven de 200 territoria zitten we nog altijd ver onder de IHD van 300 à 350. De laatste jaren zit 50 tot 70 % van de territoria in de gebieden van het MMHA.

 

Blauwborst komt tot broeden in tal van gebieden waar riet aanwezig is. De totale aantallen op Linkeroever schommelen met een gemiddelde van net geen 200 territoria. Nadat de aantallen in 2013 eerder laag waren, stelden we in2014 met 198 territoria een licht herstel vast van de Blauwborst. Als we de trends per gebied bekijken lijkt dit vooral door een flinke stijging in Prosperpolder Noord te komen: van 5 naar 20 territoria. In het aangrenzende Schor Ouden Doel bleven de aantallen immers gelijk, er is dus geen sprake van een verschuiving. In 2015 kwamen stegen de aantallen verder. Er was een stijging van 6 territoria in zowel Prosperpolder Noord als het Schor Ouden Doel. Op Putten Plas werden dit jaar 8 territoria geteld. In 2016 zullen hier na de werken wellicht geen territoria meer voorkomen. Van de populatie Blauwborst zat de laatste jaren 50 tot 70 % van de territoria in de gebieden van het MMHA.

Het getelde aantal territoria van Blauwborst daalde weer ten opzichte van vorig jaar. De lage aantallen in sommige gebieden zijn mogelijks te wijten aan een lagere inventarisatie-inspanning of moeilijke weersomstandigheden dit jaar. De soort lijkt af te nemen sinds 2011 maar vermoedelijk minder dan wat de resultaten aangeven. In heel wat gebieden met constante inventarisatie-inspanning nam het aantal territoria weer licht toe in 2013.

Blauwborst komt verspreid voor in alle rietgebieden, zowel binnen als buiten het MMHA. Blauwborst haalt de IHD niet. Voor een toename van de populatie is een aanzienlijke oppervlakte riet en rietruigte nodig.

Gebied 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Doelpolder Noord 1 2 3 3 3 3 1 1 1 2 2 1 1
Drijdijck deel 1 4 4 8 2 3 4 4 3 1 1 2 3 3 5
Groot Rietveld 20 20 14 26 20 10 19 16 11 14 17 17 17 15 11
Grote Geule 9 4 7 5 5 4 4 3 5 4 6 4 5 3
Haasop 17 14 15 13 12 13 12 19 15 10 12 15 19 7 15
Ketenisseschor 5 5 5 6 7 12 15 20 11 15 16 17 15 17 18
Opgespoten MIDA's 6 3 1 3 2 4 8 13 5
Putten Weiden 6 1 6 5 3 5 11 11 10 10 6 9 10 8
Schor Ouden Doel 45 39 24 43 55 32 42 43 47 29 20 21 27 29 23
Steenlandpolder deel 1 5 5 9 9 8 10 7 17 21 14 11 11 10 10
Verrebroekse Plassen deel 1 9 5 7 8 10 13 30 31 29 23 25 22 18 16 15
Vlakte van Zwijndrecht 6 12 10 3 4 7 6 3 2 2 3 1
niet in natuurbeheer 55 71 48 42 36 52 73 43 54 38 28 37 27
Prosperpolder Noord 1 7 5 20 26 34 44
Putten West 1 1 1 2 3 4 5 5 6 6 8 10 7
R2-vlakte 2 1 1 1 4 3 4 4 5 5 4
Gedempt deel Doeldok 1 1 2 1 2
Groenknolorchissite 15 19 19 14 4 4 4 2 1
Rietveld Kallo 1 1 9 3 4 7 8
Spaans Fort 1 2 1
Nieuw Arenbergpolder
Paardenschor
Polders van Kruibeke
Prosperpolder Zuid fase I
Brakke Kreek
Doelpolder Midden
Overige terreinen 18
Polders 21 14
Putten Plas
niet in natuurbeheer 3 1213
Antwerp Gas Terminal
Beerpolder 3
Indaver
Melkader 2
Noord-Zuidverbinding
Spuitvak C59
Spuitvak S11
Vogelrichtlijngebied 14
TOTAAL 188 180 150 171 170 167 237 235 236 197 181 198 208 234 209
overig (geen duurzame bestemmingen)
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
2155 2071 4818 1142 3614 5220 3773 4334 5431 2938 2830 2837 27 48243 302214
TOTAAL 76 91 66 53 50 72 110 77 85 67 58 65 54 75 66
MMHA (duurzame natuurbestemmingen)
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
579226 65195 554241 822286 208875 1356233 3415735 55217111 15705511 64183810 65282010 3076216 3520909 1162419 2217104
TOTAAL 112 89 84 118 120 95 127 158 151 130 123 133 154 159 143

Bladeren in het hoofdstuk 'Monitoring"